{"id":1406,"date":"2015-05-16T06:47:06","date_gmt":"2015-05-16T03:47:06","guid":{"rendered":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/?p=1406"},"modified":"2018-07-30T14:46:48","modified_gmt":"2018-07-30T11:46:48","slug":"pekmez-akilli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/pekmez-akilli\/","title":{"rendered":"PEKMEZ AKILLI"},"content":{"rendered":"<p>PEKMEZ AKILLI<br \/>\n\u00c7ok eskiden, bir g\u00fcn adam\u0131n biri bana, \u201cnerelisin\u201d diye sordu. Ben de K\u0131r\u015fehir\u2019iyim diye cevap veridim, adam da, \u201cpekmez ak\u0131ll\u0131y\u0131m desene\u201d deyince, \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, bozuntuya vermedim, bu espri laf\u0131n aras\u0131nda kaynad\u0131 gitti. Ama bu s\u00f6z\u00fc hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, kafama tak\u0131ld\u0131; acaba lehimize mi, aleyhimize mi diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve hem\u015ferilere sorup ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m. Hem\u015feriler \u015fu iki yorumu anlatt\u0131lar:<br \/>\nKIRKK\u00dcLT\u00dcR dergimizde daha \u00f6nceki say\u0131lar\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015fsa da, benim gibi okumaya f\u0131rsat bulamayanlar i\u00e7in yineliyorum.<br \/>\nBirinci yorum: K\u0131r\u015fehir\u2019linin birinin bir depremde evi y\u0131k\u0131l\u0131r (baz\u0131lar\u0131 1938 Akp\u0131nar depremine yorumlar). \u201cU\u00e7untular\u201d (y\u0131k\u0131nt\u0131lar) aras\u0131nda sa\u011f kurtulurlar. Kar\u0131s\u0131na kocas\u0131 tela\u015fla der ki, \u201caman avrat pekmez cerenini kurtar, \u00e7\u0131kar\u201d. Yani alt\u0131n \u00f6teki k\u0131ymetli \u015feyleri dururken, pekmezi kurtarma iste\u011fini duyanlar, aleyhimizde K\u0131r\u015fehir\u2019lileri g\u0131rg\u0131ra, alaya almak i\u00e7in bunu s\u00f6yleye gelmi\u015fler. \u00c7ok yanl\u0131\u015f, alt\u0131n o an ekmekle yenmez ki\u2026<br \/>\nHem\u015ferimizin pekmezi kurtarma heyecan\u0131n \u00e7ok iyi anlamak gerekir. Pekmez onun \u00e7olu\u011funun \u00e7ocu\u011funun r\u0131zk\u0131d\u0131r; kendi ba\u011f\u0131n\u0131n eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, al\u0131n teridir, neden heder olsun. K\u0131rsal kesimin ortas\u0131nda nice k\u0131tl\u0131k yokluk g\u00f6rm\u00fc\u015f, onun i\u00e7in yan\u0131k bozlaklar ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sonra en iyi besin, kalori verir, i\u00e7inde fosfor var g\u00f6zleri kuvvetlendirir. En iyi re\u00e7elden de iyidir, kan yapar.<br \/>\n\u0130kinci yorum: Bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc K\u0131r\u015fehir\u2019li hem\u015ferimiz, o zamanki ad\u0131 ile \u201cHergele Meydan\u0131\u201dnda (affedersiniz, daha sonra \u0130tfaiye Meydan\u0131\u2019nda ) \u015fimdiki ad\u0131 ile Opera Meydan\u0131\u2019nda pekmez satarm\u0131\u015f. Oradan bir adam evine b\u00fcy\u00fck birka\u00e7 par\u00e7a cam g\u00f6t\u00fcr\u00fcrm\u00fc\u015f, ancak cam o yana kayar, bu yana kayar adama zorluk \u00e7\u0131kar\u0131rm\u0131\u015f. Pekmez satmaya \u00e7al\u0131\u015fan bizim K\u0131r\u015fehir\u2019li, \u201chem\u015ferim o cam \u00f6yle gitmez, \u015furdan iki kilo pekmez al, sana s\u00f6yleyim\u201d demi\u015f. Cam g\u00f6t\u00fcren iki kilo pekmez ald\u0131ktan sonra, pekmezci hem\u015ferimiz, \u201ccamlar\u0131n aras\u0131na, parma\u011f\u0131nla birka\u00e7 yerine k\u00f6\u015felerine pekmez s\u00fcr rahat g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u201d demi\u015f. Adam rahat\u00e7a cam\u0131 evine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, gel g\u00f6r ki, camlar\u0131 evinde birbirinden ay\u0131ramaz. Tekrar bizim pekmezciye gelir durumu anlat\u0131r. Uyan\u0131k hem\u015ferimiz de,\u201d\u015furdan iki kilo pekmez al da kolay\u0131n\u0131 s\u00f6yleyim\u201d demi\u015f. \u0130ki kilo daha pekmez alan adama,\u201dcamlar\u0131n aras\u0131na s\u0131cak su d\u00f6k hemen ayr\u0131l\u0131r\u201d demi\u015f. \u0130\u015fte hem\u015ferimizin pratik zek\u00e2s\u0131na, uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, \u201cpekmez ak\u0131ll\u0131\u201d demi\u015fler.<br \/>\nPekmezi k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek gerekir. Bir\u00e7ok diyet uzman\u0131, kans\u0131zlara, zay\u0131flara, baz\u0131 hastalara pekmez yemeyi \u00f6nerirler. Pekmez \u00fcst\u00fcne deyimler de s\u00f6ylenir.\u201dPekmez gibi mal\u0131n olsun Antakya\u2019dan sinek gelir\u201d. \u201cPekmezi k\u00fcpten, kad\u0131n\u0131 k\u00f6kten al\u201d. \u201cPekmez ald\u0131k bal \u00e7\u0131kt\u0131\u201d, \u201cbalc\u0131ya pekmez sa\u0131lmaz\u201d vb. Halk ozanlar\u0131ndan Mevci de \u015fu dizeleri ile pekmezi ebedile\u015ftirir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130l kapusun kakma savsaya vurma,<br \/>\nTalh dirli\u011fine a\u011fular karma,<br \/>\nDinle hey arkada\u015f b\u0131y\u0131\u011f\u0131n\u0131 burma,<br \/>\nPekmez uman zehir tadar-demi\u015fler\u201d<br \/>\n\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<br \/>\nPekmezi ile me\u015fhur bir Gaziantep tekerlemesi de \u015f\u00f6yle der: \u201cD\u00fcl\u00fckbabadan halledim\/Ka\u015f\u0131k sap\u0131yla belledim\/ Halebe pekmez yollad\u0131m\/Nesine benim ba\u011flar\u0131m.\u201d<br \/>\nEn iyi besin olan pekmez \u00e7o\u011funlukla \u00fcz\u00fcmden yap\u0131l\u0131r. \u00c7e\u015fitli y\u00f6relerde, bazen dut, armut, erik vb gibi baz\u0131 meyvelerden de yap\u0131l\u0131r.<br \/>\nBu topraklar \u00fczerinde 4000 y\u0131l \u00f6nce krallara \u00fcz\u00fcm sunulan ta\u015f heykeller halen durmakta. Demek ki \u00fcz\u00fcm ve \u00fcz\u00fcmden elde edilen pekmez, \u015farap vb g\u0131dalar binlerce y\u0131l bilinmekte.<br \/>\nBizim de k\u00f6y\u00fcm\u00fczde ba\u011flar\u0131m\u0131z vard\u0131. Kamyon dolusu \u00fcz\u00fcm, y\u00fczlere varan teneke pekmez satard\u0131k. Pekmez ve \u00fcz\u00fcmden elde edilen \u00fcr\u00fcnleri bir yana b\u0131rak\u0131p, anam\u0131n nas\u0131l pekmez satt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir pekmez al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n anam\u0131 nas\u0131l kand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatmak istiyorum.<br \/>\nOn be\u015f y\u0131l \u00f6nceye kadar ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcz\u00fcmlerini, pekmezini her y\u0131l azalan oranda bakar de\u011ferlendirirdik.<br \/>\nANAMIN PEKMEZ\u0130: Y\u0131llar \u00f6nce k\u00f6y\u00fcm\u00fcze Osman adl\u0131 bir pekmez al\u0131c\u0131 gelir. Evleri dola\u015farak pekmezlerin \u00f6rneklerini inceleyip pazarl\u0131k yapar ve pekmezleri al\u0131rd\u0131. Bir pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 anam\u0131n pekmezine bakmaya gelir. Pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 pekmezi be\u011fenir, ancak pekmezi nas\u0131l ucuza kapataca\u011f\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r; pazarl\u0131k yap\u0131l\u0131r. Pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 anamdan i\u00e7mek i\u00e7in bir bardak su ister. Anam su getirmek i\u00e7in ayr\u0131l\u0131nca, Pekmezci Osman cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir fare \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc veya fare \u00f6l\u00fcs\u00fcne benzer bir et par\u00e7as\u0131n\u0131 pekmez kazan\u0131na atar. Osman, kep\u00e7e ile kaliteyi kontrol i\u00e7in g\u00fcya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken pekmezden \u00f6l\u00fc fareyi \u00e7\u0131kar\u0131r. Osman, \u201canam ben bu pekmezi alamam bak i\u00e7inden fare \u00e7\u0131kt\u0131.<br \/>\nAnam ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in bir an \u00f6nce pekmezi satma, Osman\u2019da zavall\u0131 dul anam\u0131n elinden \u00e7ok ucuza alma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indediler. Kom\u015fular bunu duyar da dedikodu yaparlar diye, anam, \u201cvay meret a\u011fz\u0131 da kapal\u0131 idi, nas\u0131l girmi\u015f bu s\u0131\u00e7an pekmezin i\u00e7ine\u201d diyerek hay\u0131flanmaya ba\u015flar. \u201cGarda\u015f\u0131m sen bu pekmezi ka\u00e7a al\u0131n\u201d diye s\u00f6yleyince, Pekmezci Osman, \u00f6zene bezene kaynatt\u0131\u011f\u0131 tertemiz pekmezini anam\u0131n elinden yok pahas\u0131na \u015feytanca bir planla g\u00fcya sat\u0131n al\u0131r. \u00dcstelik anam, pekmezciye \u201cpekmezimdim s\u0131\u00e7an \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aman kimseye s\u00f6yleme\u201d diye tembihler. \u00c7\u00fcnk\u00fc anam kom\u015fular\u0131n dedikodusundan korkmaktad\u0131r. B\u00f6ylece anam s\u0131\u00e7anl\u0131 pekmezi elinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na, Pekmezci Osman da en iyi pekmezi kelepir ald\u0131\u011f\u0131na sevinmektedirler.<br \/>\nHafta sonu k\u00f6ye anam\u0131 ziyarete gitti\u011fimde, pekmezi satt\u0131n m\u0131 ana, ka\u00e7a satt\u0131n, diye sordu\u011fumda, anam \u201ciyi satt\u0131m o\u011ful\u201d diye s\u00f6yleyip ge\u00e7i\u015ftirdi. \u0130yi etmi\u015fsin ana, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn dedim. Anam\u0131n pekmezi nas\u0131l satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemezdim, ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemedik\u00e7e.<br \/>\nO s\u0131ralar se\u00e7im vard\u0131, sand\u0131k g\u00f6revlisi olarak, pekmez olay\u0131n\u0131 sonradan \u00f6\u011frendi\u011fim Pekmezci Osman\u2019\u0131n b\u00f6lgesine g\u00f6nderildim. Sand\u0131k g\u00f6revlileri ak\u015famleyin muhtar\u0131n odas\u0131nda toplan\u0131p konu\u015ftuk, a\u011f\u0131rland\u0131k. Sohbet ilerledik\u00e7e, tan\u0131yanlar\u0131n arkas\u0131ndan \u201cf\u0131r\u0131ldak Osman\u201d dedikleri pekmezci Osman, benim pekmez ald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yden oldu\u011fumu bilmeden, fare \u00f6l\u00fcs\u00fc ile dul bir kad\u0131ndan nas\u0131l pekmez ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, balland\u0131ra balland\u0131ra anlatt\u0131. Anam\u0131n pekmezi oldu\u011funu \u015f\u00fcphelendim,\u201ddi\u015fime da\u015f de\u011fdi\u201d; anama gitti\u011fim g\u00fcn, \u201cin\u015fallah pekmezinden fare m\u00fcre \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r, dedi\u011fimde, anam, \u201conu nerden duydun kim s\u00f6yledi\u201d diye bocalad\u0131 ve pekmezden fare \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 saf\u00e7a anlatt\u0131, ama ben dumura u\u011frad\u0131m ve ona s\u00f6yleyemedim ger\u00e7e\u011fi. Nerede bir pekmez g\u00f6rsem bu olay\u0131 an\u0131msar\u0131m.<br \/>\n\u0130n\u00f6n\u00fc Mahallesi Kimyac\u0131lar Sitesi Cevat Kulaks\u0131z<br \/>\n22.Sokak No:32 Bat\u0131kent-ANKARA Emekli \u00d6\u011fretmen<br \/>\n0312 2518008 Cep: 05365238549<br \/>\n<span class=\"comment-link\" title=\"mailto:ckulaksizster@gmail.com\"><a class=\"comment-link\" href=\"mailto:ckulaksizster@gmail.com\">ckulaksizster@gmail.com<\/a><\/span><\/p>\n<p>Pekmez ak\u0131ll\u0131<br \/>\nGenellikle K\u0131r\u015fehirliler i\u00e7in kullan\u0131lan s\u0131fat. Bir iddiaya g\u00f6re evi yanan K\u0131r\u015fehirli yanmakta olan evin i\u00e7ine dalm\u0131\u015f ve bir pekmez k\u00fcp\u00fcn\u00fc kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cMal can\u0131n yongas\u0131d\u0131r\u201d d\u00fcsturundan hareketle yapt\u0131\u011f\u0131 bu davran\u0131\u015f, civar kentlerde K\u0131r\u015fehirli hakk\u0131nda bu s\u00f6z\u00fcn s\u0131fat olarak kullan\u0131lmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. K\u0131r\u015fehirlilerin bu s\u0131fat\u0131 almas\u0131ndaki nirengi noktas\u0131 olayda ev mal m\u00fclk dolu iken sadece pekmez k\u00fcp\u00fcn\u00fcn kurtar\u0131lmas\u0131d\u0131r(Kaynak :<a class=\"comment-link\" href=\"http:\/\/sourtimes.org\/\" rel=\"nofollow\">http:\/\/sourtimes.org<\/a>). Bu nedenle en kaliteli pekmezin de K\u0131r\u015fehir\u2019den \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylenilebilir.<\/p>\n<p>K\u0131r\u015fehir, pekmez \u00fcretim merkezlerinden biri. \u00dcz\u00fcm\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra armut ve elma gibi meyvelerden de pekmez yap\u0131l\u0131yor. Toplanan \u00fcz\u00fcmler \u015firahnede (\u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00e7i\u011fnendi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck havuz) \u00e7i\u011fnenip \u015f\u0131ras\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. \u015e\u0131ra kazanlara al\u0131n\u0131p kaynat\u0131l\u0131yor (Kaynama s\u0131ras\u0131nda pekmez topra\u011f\u0131 ilave edilir) ve s\u00fcz\u00fcl\u00fcyor. E\u011flencelerle renklenen pekmez g\u00fcnlerinde \u00e7o\u011funlukla mant\u0131 ya da bol etli bulgur pilav\u0131 pi\u015fiyor kazanlarla. Pekmez \u00e7ok olursa kad\u0131nlar k\u00f6ft\u00fcr (k\u00f6fter) ve cevizli sucuk da yap\u0131yorlar. K\u00f6ft\u00fcr i\u00e7in pekmeze un ilave edilip pi\u015firiliyor. Pelte k\u0131vam\u0131na gelince tepsilere al\u0131n\u0131p so\u011fumaya b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Sertle\u015fince baklava bi\u00e7iminde kesilip nemsiz bir ortamda saklan\u0131yor. Hem k\u00f6ft\u00fcr, hem de ceviz sucu\u011fu hevenklerde serin yerlerde saklan\u0131p k\u0131\u015f\u0131n yeniyor. Misafire \u00fcz\u00fcmle birlikte ikram etme gelene\u011fi h\u00e2l\u00e2 s\u00fcr\u00fcyor. Kedi batmaz, pekmezle yap\u0131lan bir tatl\u0131 \u00e7e\u015fidi. Kuru yufkalar ufalan\u0131p tepsiye al\u0131n\u0131yor. \u00dczerine s\u0131cak pekmez d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor ve so\u011fuk olarak servis yap\u0131l\u0131yor. Pekmez yap\u0131lan her ilde oldu\u011fu gibi burada da Pelte haz\u0131rlan\u0131yor. Un tereya\u011f\u0131nda kavruluyor. Biraz su, bir tutam tuz ve pekmez eklenip suyunu \u00e7ekinceye kadar kar\u0131\u015ft\u0131rarak pi\u015firiyorlar. Kar\u0131\u015f\u0131m tabaklara al\u0131n\u0131p \u00fczerine k\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tereya\u011f\u0131 gezdiriliyor.(Kaynak www. Lezzet.com.tr)<\/p>\n<p>Balc\u0131ya pekmez sat\u0131lmaz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PEKMEZ AKILLI \u00c7ok eskiden, bir g\u00fcn adam\u0131n biri bana, \u201cnerelisin\u201d diye sordu. Ben de K\u0131r\u015fehir\u2019iyim diye cevap veridim, adam da, \u201cpekmez ak\u0131ll\u0131y\u0131m desene\u201d deyince, \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, bozuntuya vermedim, bu espri laf\u0131n aras\u0131nda kaynad\u0131 gitti. Ama bu s\u00f6z\u00fc hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, kafama tak\u0131ld\u0131; acaba lehimize mi, aleyhimize mi diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve hem\u015ferilere sorup ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m. Hem\u015feriler \u015fu iki yorumu anlatt\u0131lar: KIRKK\u00dcLT\u00dcR dergimizde daha \u00f6nceki say\u0131lar\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015fsa da, benim gibi okumaya f\u0131rsat bulamayanlar i\u00e7in yineliyorum. Birinci yorum: K\u0131r\u015fehir\u2019linin birinin bir depremde evi y\u0131k\u0131l\u0131r (baz\u0131lar\u0131 1938 Akp\u0131nar depremine yorumlar). \u201cU\u00e7untular\u201d (y\u0131k\u0131nt\u0131lar) aras\u0131nda sa\u011f kurtulurlar. Kar\u0131s\u0131na kocas\u0131 tela\u015fla der ki, \u201caman avrat pekmez cerenini kurtar, \u00e7\u0131kar\u201d. Yani alt\u0131n \u00f6teki k\u0131ymetli \u015feyleri dururken, pekmezi kurtarma iste\u011fini duyanlar, aleyhimizde K\u0131r\u015fehir\u2019lileri g\u0131rg\u0131ra, alaya almak i\u00e7in bunu s\u00f6yleye gelmi\u015fler. \u00c7ok yanl\u0131\u015f, alt\u0131n o an ekmekle yenmez ki\u2026 Hem\u015ferimizin pekmezi kurtarma heyecan\u0131n \u00e7ok iyi anlamak gerekir. Pekmez onun \u00e7olu\u011funun \u00e7ocu\u011funun r\u0131zk\u0131d\u0131r; kendi ba\u011f\u0131n\u0131n eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, al\u0131n teridir, neden heder olsun. K\u0131rsal kesimin ortas\u0131nda nice k\u0131tl\u0131k yokluk g\u00f6rm\u00fc\u015f, onun i\u00e7in yan\u0131k bozlaklar ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sonra en iyi besin, kalori verir, i\u00e7inde fosfor var g\u00f6zleri kuvvetlendirir. En iyi re\u00e7elden de iyidir, kan yapar. \u0130kinci yorum: Bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc K\u0131r\u015fehir\u2019li hem\u015ferimiz, o zamanki ad\u0131 ile \u201cHergele Meydan\u0131\u201dnda (affedersiniz, daha sonra \u0130tfaiye Meydan\u0131\u2019nda ) \u015fimdiki ad\u0131 ile Opera Meydan\u0131\u2019nda pekmez satarm\u0131\u015f. Oradan bir adam evine b\u00fcy\u00fck birka\u00e7 par\u00e7a cam g\u00f6t\u00fcr\u00fcrm\u00fc\u015f, ancak cam o yana kayar, bu yana kayar adama zorluk \u00e7\u0131kar\u0131rm\u0131\u015f. Pekmez satmaya \u00e7al\u0131\u015fan bizim K\u0131r\u015fehir\u2019li, \u201chem\u015ferim o cam \u00f6yle gitmez, \u015furdan iki kilo pekmez al, sana s\u00f6yleyim\u201d demi\u015f. Cam g\u00f6t\u00fcren iki kilo pekmez ald\u0131ktan sonra, pekmezci hem\u015ferimiz, \u201ccamlar\u0131n aras\u0131na, parma\u011f\u0131nla birka\u00e7 yerine k\u00f6\u015felerine pekmez s\u00fcr rahat g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u201d demi\u015f. Adam rahat\u00e7a cam\u0131 evine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, gel g\u00f6r ki, camlar\u0131 evinde birbirinden ay\u0131ramaz. Tekrar bizim pekmezciye gelir durumu anlat\u0131r. Uyan\u0131k hem\u015ferimiz de,\u201d\u015furdan iki kilo pekmez al da kolay\u0131n\u0131 s\u00f6yleyim\u201d demi\u015f. \u0130ki kilo daha pekmez alan adama,\u201dcamlar\u0131n aras\u0131na s\u0131cak su d\u00f6k hemen ayr\u0131l\u0131r\u201d demi\u015f. \u0130\u015fte hem\u015ferimizin pratik zek\u00e2s\u0131na, uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, \u201cpekmez ak\u0131ll\u0131\u201d demi\u015fler. Pekmezi k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek gerekir. Bir\u00e7ok diyet uzman\u0131, kans\u0131zlara, zay\u0131flara, baz\u0131 hastalara pekmez yemeyi \u00f6nerirler. Pekmez \u00fcst\u00fcne deyimler de s\u00f6ylenir.\u201dPekmez gibi mal\u0131n olsun Antakya\u2019dan sinek gelir\u201d. \u201cPekmezi k\u00fcpten, kad\u0131n\u0131 k\u00f6kten al\u201d. \u201cPekmez ald\u0131k bal \u00e7\u0131kt\u0131\u201d, \u201cbalc\u0131ya pekmez sa\u0131lmaz\u201d vb. Halk ozanlar\u0131ndan Mevci de \u015fu dizeleri ile pekmezi ebedile\u015ftirir: \u201c\u0130l kapusun kakma savsaya vurma, Talh dirli\u011fine a\u011fular karma, Dinle hey arkada\u015f b\u0131y\u0131\u011f\u0131n\u0131 burma, Pekmez uman zehir tadar-demi\u015fler\u201d \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Pekmezi ile me\u015fhur bir Gaziantep tekerlemesi de \u015f\u00f6yle der: \u201cD\u00fcl\u00fckbabadan halledim\/Ka\u015f\u0131k sap\u0131yla belledim\/ Halebe pekmez yollad\u0131m\/Nesine benim ba\u011flar\u0131m.\u201d En iyi besin olan pekmez \u00e7o\u011funlukla \u00fcz\u00fcmden yap\u0131l\u0131r. \u00c7e\u015fitli y\u00f6relerde, bazen dut, armut, erik vb gibi baz\u0131 meyvelerden de yap\u0131l\u0131r. Bu topraklar \u00fczerinde 4000 y\u0131l \u00f6nce krallara \u00fcz\u00fcm sunulan ta\u015f heykeller halen durmakta. Demek ki \u00fcz\u00fcm ve \u00fcz\u00fcmden elde edilen pekmez, \u015farap vb g\u0131dalar binlerce y\u0131l bilinmekte. Bizim de k\u00f6y\u00fcm\u00fczde ba\u011flar\u0131m\u0131z vard\u0131. Kamyon dolusu \u00fcz\u00fcm, y\u00fczlere varan teneke pekmez satard\u0131k. Pekmez ve \u00fcz\u00fcmden elde edilen \u00fcr\u00fcnleri bir yana b\u0131rak\u0131p, anam\u0131n nas\u0131l pekmez satt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir pekmez al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n anam\u0131 nas\u0131l kand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatmak istiyorum. On be\u015f y\u0131l \u00f6nceye kadar ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcz\u00fcmlerini, pekmezini her y\u0131l azalan oranda bakar de\u011ferlendirirdik. ANAMIN PEKMEZ\u0130: Y\u0131llar \u00f6nce k\u00f6y\u00fcm\u00fcze Osman adl\u0131 bir pekmez al\u0131c\u0131 gelir. Evleri dola\u015farak pekmezlerin \u00f6rneklerini inceleyip pazarl\u0131k yapar ve pekmezleri al\u0131rd\u0131. Bir pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 anam\u0131n pekmezine bakmaya gelir. Pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 pekmezi be\u011fenir, ancak pekmezi nas\u0131l ucuza kapataca\u011f\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r; pazarl\u0131k yap\u0131l\u0131r. Pekmez al\u0131c\u0131s\u0131 anamdan i\u00e7mek i\u00e7in bir bardak su ister. Anam su getirmek i\u00e7in ayr\u0131l\u0131nca, Pekmezci Osman cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir fare \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc veya fare \u00f6l\u00fcs\u00fcne benzer bir et par\u00e7as\u0131n\u0131 pekmez kazan\u0131na atar. Osman, kep\u00e7e ile kaliteyi kontrol i\u00e7in g\u00fcya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken pekmezden \u00f6l\u00fc fareyi \u00e7\u0131kar\u0131r. Osman, \u201canam ben bu pekmezi alamam bak i\u00e7inden fare \u00e7\u0131kt\u0131. Anam ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in bir an \u00f6nce pekmezi satma, Osman\u2019da zavall\u0131 dul anam\u0131n elinden \u00e7ok ucuza alma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indediler. Kom\u015fular bunu duyar da dedikodu yaparlar diye, anam, \u201cvay meret a\u011fz\u0131 da kapal\u0131 idi, nas\u0131l girmi\u015f bu s\u0131\u00e7an pekmezin i\u00e7ine\u201d diyerek hay\u0131flanmaya ba\u015flar. \u201cGarda\u015f\u0131m sen bu pekmezi ka\u00e7a al\u0131n\u201d diye s\u00f6yleyince, Pekmezci Osman, \u00f6zene bezene kaynatt\u0131\u011f\u0131 tertemiz pekmezini anam\u0131n elinden yok pahas\u0131na \u015feytanca bir planla g\u00fcya sat\u0131n al\u0131r. \u00dcstelik anam, pekmezciye \u201cpekmezimdim s\u0131\u00e7an \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aman kimseye s\u00f6yleme\u201d diye tembihler. \u00c7\u00fcnk\u00fc anam kom\u015fular\u0131n dedikodusundan korkmaktad\u0131r. B\u00f6ylece anam s\u0131\u00e7anl\u0131 pekmezi elinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na, Pekmezci Osman da en iyi pekmezi kelepir ald\u0131\u011f\u0131na sevinmektedirler. Hafta sonu k\u00f6ye anam\u0131 ziyarete gitti\u011fimde, pekmezi satt\u0131n m\u0131 ana, ka\u00e7a satt\u0131n, diye sordu\u011fumda, anam \u201ciyi satt\u0131m o\u011ful\u201d diye s\u00f6yleyip ge\u00e7i\u015ftirdi. \u0130yi etmi\u015fsin ana, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn dedim. Anam\u0131n pekmezi nas\u0131l satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemezdim, ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemedik\u00e7e. O s\u0131ralar se\u00e7im vard\u0131, sand\u0131k g\u00f6revlisi olarak, pekmez olay\u0131n\u0131 sonradan \u00f6\u011frendi\u011fim Pekmezci Osman\u2019\u0131n b\u00f6lgesine g\u00f6nderildim. Sand\u0131k g\u00f6revlileri ak\u015famleyin muhtar\u0131n odas\u0131nda toplan\u0131p konu\u015ftuk, a\u011f\u0131rland\u0131k. Sohbet ilerledik\u00e7e, tan\u0131yanlar\u0131n arkas\u0131ndan \u201cf\u0131r\u0131ldak Osman\u201d dedikleri pekmezci Osman, benim pekmez ald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yden oldu\u011fumu bilmeden, fare \u00f6l\u00fcs\u00fc ile dul bir kad\u0131ndan nas\u0131l pekmez ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, balland\u0131ra balland\u0131ra anlatt\u0131. Anam\u0131n pekmezi oldu\u011funu \u015f\u00fcphelendim,\u201ddi\u015fime da\u015f de\u011fdi\u201d; anama gitti\u011fim g\u00fcn, \u201cin\u015fallah pekmezinden fare m\u00fcre \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r, dedi\u011fimde, anam, \u201conu nerden duydun kim s\u00f6yledi\u201d diye bocalad\u0131 ve pekmezden fare \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 saf\u00e7a anlatt\u0131, ama ben dumura u\u011frad\u0131m ve ona s\u00f6yleyemedim ger\u00e7e\u011fi. Nerede bir pekmez g\u00f6rsem bu olay\u0131 an\u0131msar\u0131m. \u0130n\u00f6n\u00fc Mahallesi Kimyac\u0131lar Sitesi Cevat Kulaks\u0131z 22.Sokak No:32 Bat\u0131kent-ANKARA Emekli \u00d6\u011fretmen 0312 2518008 Cep: 05365238549 ckulaksizster@gmail.com Pekmez ak\u0131ll\u0131 Genellikle K\u0131r\u015fehirliler i\u00e7in kullan\u0131lan s\u0131fat. Bir iddiaya g\u00f6re evi yanan K\u0131r\u015fehirli yanmakta olan evin i\u00e7ine dalm\u0131\u015f ve bir pekmez k\u00fcp\u00fcn\u00fc kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cMal can\u0131n yongas\u0131d\u0131r\u201d d\u00fcsturundan hareketle yapt\u0131\u011f\u0131 bu davran\u0131\u015f, civar kentlerde K\u0131r\u015fehirli hakk\u0131nda bu s\u00f6z\u00fcn s\u0131fat olarak kullan\u0131lmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. K\u0131r\u015fehirlilerin bu s\u0131fat\u0131 almas\u0131ndaki nirengi noktas\u0131 olayda ev mal m\u00fclk dolu iken sadece pekmez k\u00fcp\u00fcn\u00fcn kurtar\u0131lmas\u0131d\u0131r(Kaynak :http:\/\/sourtimes.org). Bu nedenle en kaliteli pekmezin de K\u0131r\u015fehir\u2019den \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylenilebilir. K\u0131r\u015fehir, pekmez \u00fcretim merkezlerinden biri. \u00dcz\u00fcm\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra armut ve elma gibi meyvelerden de pekmez yap\u0131l\u0131yor. Toplanan \u00fcz\u00fcmler \u015firahnede (\u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00e7i\u011fnendi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck havuz) \u00e7i\u011fnenip \u015f\u0131ras\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. \u015e\u0131ra kazanlara al\u0131n\u0131p kaynat\u0131l\u0131yor (Kaynama s\u0131ras\u0131nda pekmez topra\u011f\u0131 ilave edilir) ve s\u00fcz\u00fcl\u00fcyor. E\u011flencelerle renklenen pekmez g\u00fcnlerinde \u00e7o\u011funlukla mant\u0131 ya da bol etli bulgur pilav\u0131 pi\u015fiyor kazanlarla. Pekmez \u00e7ok olursa kad\u0131nlar k\u00f6ft\u00fcr (k\u00f6fter) ve cevizli sucuk da yap\u0131yorlar. K\u00f6ft\u00fcr i\u00e7in pekmeze un ilave edilip pi\u015firiliyor. Pelte k\u0131vam\u0131na gelince tepsilere al\u0131n\u0131p so\u011fumaya b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Sertle\u015fince baklava bi\u00e7iminde kesilip nemsiz bir ortamda saklan\u0131yor. Hem k\u00f6ft\u00fcr, hem de ceviz sucu\u011fu hevenklerde serin yerlerde saklan\u0131p k\u0131\u015f\u0131n yeniyor. Misafire \u00fcz\u00fcmle birlikte<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1407,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,145],"tags":[],"class_list":["post-1406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cevat-kulaksiz","category-yazarlarimiz"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1406"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1418,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1406\/revisions\/1418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1407"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yelekdernegi.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}